Bugun...



Dünyanın beklediği aşının arkasındaki iki Türk

Biontech ve Pfizer, yüzde 90 koruma sağladığını söyledikleri koronavirüs aşısı için ruhsat onayının eşiğinde. Aşı çalışmasının arkasında ise Türkiye kökenli iki bilim insanı var: Uğur Şahin ve Özlem Türeci.

facebook-paylas
Tarih: 11-11-2020 10:06

Dünyanın beklediği aşının arkasındaki iki Türk

Işık Hızı: Almanya'daki BioNTech firmasının koronavirüse karşı aşı geliştirmek için Ocak ayı başında başlattığı projenin adı bu. Gerçekten de ışık hızıyla ilerleyen süreç sonunda ilk meyvelerini vermeye başladı. Alman BioNTech, Pfizer ile geliştirdiği koronavirüs aşı adayının, üçüncü faz klinik deneylerde hastalığın bulaşmasını yüzde 90 engellediğini dün duyurdu.

Aşı geliştirme süreci, normal koşullar altında sekiz ila on yıla yayılabiliyor. Ancak zamana karşı yarışılan salgın döneminde Almanya'nın Mainz kentindeki araştırmacıların, aşıyı geliştirip ABD'de ruhsat başvurusu yapabilmesi bir seneden kısa sürdü. Şimdi şirketler, hızlandırılmış ruhsat için ABD'de başvuru yapacak.

Arkasında iki Türkiyeli araştırmacı var

Peki bu başarı nasıl ortaya çıktı?

Ocak ayında koronavirüs Çin'de şiddetlenmiş, ancak Almanya dahil dünyanın pek çok ülkesinde henüz pandemi endişesi yaşanmıyorken, BioNTech araştırmacıları koronavirüse karşı bir aşı üzerinde aslında çalışmaya başlamıştı. Şirketin başında Türkiye kökenli çift Uğur Şahin ve Özlem Türeci var. Şahin'in CEO ve Türeci'nin idareci olarak çalıştığı BioNTech, geçen ilkbaharda virüsün dünyanın dört bir yanına yayıldığı anlaşıldığında, firma faz 1-2 denemelerine geçilmişti bile.

BioNTech firmasının Mainz kentindeki merkezi

BioNTech firmasının Mainz kentindeki merkezi

Şirketin CEO'su Şahin 1965 yılında Türkiye'de doğdu. Henüz 4 yaşındayken, annesiyle birlikte Ford şirketinde çalışan babasının yanına Köln'e taşındı. Liseden mezun olduktan sonra Köln Üniversitesi'nde tıp eğitimi aldı. 20 yaşına geldiğinde, henüz daha öğrenciyken, bir laboratuvarda çalışmaya başladı. Şahin o günleri "Akşam 4'e kadar bütün gün derslerimiz vardı. Diğer öğrenciler eve giderken, ben de çalışmak için laboratuvara giderdim. Bazen sabah 4'e kadar çalışırdım" diye anlatıyor.

1992'de tıp fakültesini bitiren Şahin, Saarland Üniversitesi Tıp Merkezi'ne geçmeden önce birkaç yıl Köln Üniversitesi'nde iç hastalıkları, hematoloji ve onkoloji doktoru olarak çalıştı. Köln Üniversitesi'ndeyken, bir tıp öğrencisi ve İstanbul'dan Almanya'ya gelen bir doktorun kızı olan Özlem Türeci ile tanıştı.

Nikahtan önce laboratuvarda çalışmış

Mainz Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olan Özlem Türeci, kanser immünoterapisinde bir öncü olarak tanınıyor. Daha önce Alman basına verdiği bir demeçte Türeci, bu mesleği seçmesindeki arkasında yatan sebepleri "Doktor olarak çalışan babamdan etkilendiğimden genç bir kızken bile başka meslek hayal edemiyordum. Babamın muayenehanesi aile evimizdeydi. Çocukken hastalar arasında oynardık. Evimizde iş ve yaşam arasında kesin bir ayrım yoktu" sözleriyle anlatmıştı.

Babasının çok duyarlı bir hekim olduğunu söyleyen Türeci, bunun kendisini çok etkilediğini, hatta tıpkı babası gibi insanlara yardım etmek için, önce rahibe olmayı bile düşündüğünü, ardından tıbbı seçtiğini belirtiyor. Türeci, Uğur Şahin ile 2002'de evlendiğinde, Mainz Üniversitesi Tıp Merkezi'nde çalışıyordu. Anlatılanlara göre Şahin, evlilik seremonisinden saatler öncesine kadar bile laboratuvarda çalışmış. Ardından, Türeci ile birlikte evlendirme dairesine gitmişler.

Firmanın bin 300 çalışanı var

Firmanın bin 300 çalışanı var

BioNTech'in kurulması

2001 yılında immünoterapötik kanser ilaçları geliştirmek için bir şirket kuran çift BioNTech'i 2008 yılında kuruyor. Şirket, şu an da büyük ölçüde kişiselleştirilmiş kanser immünoterapileri için teknolojiler ve ilaçlar geliştiren bir firma. Ancak üzerinde çalıştıkları kanser ilaçlarının hiçbiri henüz onay aşamasına gelmiş değil. Hem Türeci hem de Şahin, bu çalışmalarının yanında, üniversitede öğretmenlik yapmaya devam ediyor.

BioNTech'in RNA biyokimyası ve üretiminden sorumlu kıdemli başkan yardımcısı Andreas Kuhn, 2019 yılında bir ödül töreninde Uğur Şahin için "Onun kadar zeki birini nadiren tanıdım. Kendisi her zaman insanlardan bir adım önde. Yeni bir fikir bulursanız o, bu aşamaya çoktan ulaşmıştır ve bunu öngörmüştür" ifadelerini kullanmıştı. Şahin'in kendisine en başından beri ilham verdiğini söyleyen Kuhn,

"İnsanları bir şeyler hakkında heyecanlandırabilmesinin onun güçlü yönlerinden biri olduğunu düşünüyorum" diyor.

60 ülkeden bin 300 çalışan

BioNTech'te şu an 60'tan fazla ülkeden bin 300'den fazla kişi çalışıyor ve bunların yarısından fazlası kadın. Alman biyoteknoloji firması, Ekim ayında ABD'nin Nasdaq borsasına teknoloji hisse senetleri için giriş yaptı ve borsada hızlı bir şekilde büyüdü.

Türeci, daha önce innovationsland-deutschland.de sitesine yaptığı bir açıklamada, değiştiremeyeceği şeyleri kabul etse de "etki alanının ilk göründüğü halinden farklı olduğunu düşündüğü şeylere kararlılıkla ve cesaretle konsantre olmaya" çalıştığını söylemişti.

Kararlılık ve cesaret, Şahin ve Türeci'nin salgın sırasında kuşkusuz gösterdikleri özellikler. Öyle ki, aşının onay alması durumunda ticari dağıtımını sağlayabilecek konumda olabilmek için için üretim kapasitelerini genişletip büyük yatırımlar yaptılar. Idar-Oberstein ve Mainz'daki şirket tesislerindeki üretim tesisleri sürekli aktif. Şahin, Almanya'nın ZDF kanalına verdiği bir röportajda, zamanı yakalayabilmek için şirketin en başından beri arka arkaya önemli adımlar attığını söylemişti.

Yıllar süren araştırmalar Uğur Şahin ve Özlem Türeci'ye her iki şekilde de karşılığını veriyor. Şahin, BioNTech hisselerinin yüzde 18'ini elinde tutuyor ve şirketin başarısıyla, aniden kendini en zengin 100 Alman arasında buluyor. En azından kağıt üzerinde.

Insa Wrede

© Deutsche Welle Türkçe




Kaynak: Deutsche Welle Türkçe




İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER GÜNCEL Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 8 6 0 2 18 3 20 +15
2 Fenerbahçe 9 6 1 2 17 9 20 +8
3 Galatasaray 9 5 2 2 12 7 17 +5
4 Gaziantep FK 9 3 1 5 13 11 14 +2
5 Fatih Karagümrük 9 3 2 4 17 11 13 +6
6 Başakşehir FK 9 4 4 1 13 12 13 +1
7 Beşiktaş 8 4 3 1 13 14 13 -1
8 Konyaspor 8 3 2 3 10 6 12 +4
9 Çaykur Rizespor 8 3 2 3 12 10 12 +2
10 Kasımpaşa 9 3 3 3 11 10 12 +1
11 Hatayspor 7 3 1 3 7 9 12 -2
12 Göztepe 8 2 1 5 14 9 11 +5
13 Yeni Malatyaspor 8 3 3 2 8 10 11 -2
14 Sivasspor 8 2 3 3 8 10 9 -2
15 Trabzonspor 9 2 4 3 11 15 9 -4
16 Antalyaspor 9 2 4 3 9 14 9 -5
17 BB Erzurumspor 8 2 4 2 9 13 8 -4
18 Kayserispor 8 2 5 1 5 11 7 -6
19 Gençlerbirliği 8 1 5 2 6 14 5 -8
20 Denizlispor 8 1 5 2 5 13 5 -8
21 MKE Ankaragücü 7 0 5 2 7 14 2 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Altınordu 10 6 2 2 15 11 20 +4
2 Adana Demirspor 9 5 1 3 19 8 18 +11
3 Ankara Keçiörengücü 10 5 2 3 17 9 18 +8
4 Tuzlaspor 9 5 1 3 17 14 18 +3
5 İstanbulspor 9 5 2 2 16 8 17 +8
6 Samsunspor 10 4 1 5 13 9 17 +4
7 Giresunspor 9 4 2 3 12 11 15 +1
8 Bursaspor 10 4 4 2 18 16 14 +2
9 Balıkesirspor 10 4 4 2 12 14 14 -2
10 Altay 8 4 3 1 13 8 13 +5
11 Akhisarspor 10 3 3 4 9 13 13 -4
12 Adanaspor 9 3 3 3 13 10 12 +3
13 Ümraniyespor 10 2 4 4 11 17 10 -6
14 Bandırmaspor 10 2 6 2 12 14 8 -2
15 Boluspor 10 1 5 4 10 14 7 -4
16 Menemenspor 8 1 4 3 7 13 6 -6
17 Ankaraspor 9 1 6 2 5 15 5 -10
18 Eskişehirspor 10 0 6 4 5 20 1 -15
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 11 9 1 1 28 8 28 +20
2 Turgutluspor 11 8 3 0 13 12 24 +1
3 Van Spor 11 6 2 3 15 9 21 +6
4 Serik Belediyespor 11 5 2 4 16 10 19 +6
5 Sakaryaspor 11 5 2 4 16 13 19 +3
6 Kırklarelispor 10 4 2 4 9 3 16 +6
7 Etimesgut Belediyespor 11 4 3 4 10 7 16 +3
8 Karacabey Belediyespor 11 4 4 3 15 12 15 +3
9 Kırşehir Belediyespor 10 4 3 3 9 8 15 +1
10 1922 Konyaspor 11 4 5 2 15 8 14 +7
11 Bodrumspor 11 3 5 3 19 17 12 +2
12 Tarsus İdman Yurdu 10 3 4 3 16 16 12 0
13 Kastamonuspor 11 3 5 3 12 18 12 -6
14 Sivas Belediyespor 10 2 3 5 15 15 11 0
15 Mamak FK 10 3 5 2 8 16 11 -8
16 Pendikspor 10 3 6 1 14 15 10 -1
17 Elazığspor 11 4 6 1 14 18 10 -4
18 Pazarspor 8 3 4 1 12 17 10 -5
19 Bayburt Özel İdare Spor 8 3 5 0 6 10 9 -4
20 Kardemir Karabükspor 11 0 10 1 3 33 2 -30
Takım O G M B A Y P AV
1 Diyarbekirspor 10 8 1 1 12 3 25 +9
2 1928 Bucaspor 10 7 2 1 21 8 22 +13
3 Arnavutköy Belediye 9 5 2 2 10 7 17 +3
4 Fatsa Belediyespor 10 5 3 2 10 8 17 +2
5 Edirnespor 10 5 4 1 15 13 16 +2
6 Artvin Hopaspor 10 5 4 1 17 18 16 -1
7 Ofspor 9 4 2 3 14 12 15 +2
8 Yeşilyurt Belediyespor 10 4 4 2 13 9 14 +4
9 Belediye Derincespor 10 3 2 5 10 8 14 +2
10 Çankaya FK 8 4 4 0 8 8 12 0
11 Nevşehir Belediyespor 10 3 5 2 8 11 11 -3
12 Payasspor 10 2 5 3 12 14 9 -2
13 Kızılcabölükspor 10 2 5 3 11 15 9 -4
14 1877 Alemdağspor 10 2 5 3 10 18 9 -8
15 Antalya Kemerspor 10 1 5 4 9 15 7 -6
16 Manisaspor 10 0 7 3 5 18 3 -13
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/11/2020 MKE Ankaragücü vs Trabzonspor
 28/11/2020 Gaziantep FK vs Yeni Malatyaspor
 28/11/2020 Başakşehir FK vs Denizlispor
 28/11/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 29/11/2020 BB Erzurumspor vs Antalyaspor
 29/11/2020 Alanyaspor vs Konyaspor
 29/11/2020 Kasımpaşa vs Gençlerbirliği
 29/11/2020 Fenerbahçe vs Beşiktaş
 30/11/2020 Kayserispor vs Fatih Karagümrük
 30/11/2020 Sivasspor vs Göztepe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/11/2020 Ümraniyespor vs Menemenspor
 28/11/2020 Akhisarspor vs Ankaraspor
 28/11/2020 İstanbulspor vs Giresunspor
 28/11/2020 Altay vs Bursaspor
 29/11/2020 Ankara Keçiörengücü vs Adana Demirspor
 29/11/2020 Bandırmaspor vs Balıkesirspor
 29/11/2020 Eskişehirspor vs Altınordu
 29/11/2020 Samsunspor vs Tuzlaspor
 30/11/2020 Adanaspor vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/11/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Van Spor
 29/11/2020 Elazığspor vs Pazarspor
 29/11/2020 Etimesgut Belediyespor vs 1922 Konyaspor
 29/11/2020 Kardemir Karabükspor vs Tarsus İdman Yurdu
 29/11/2020 Kırşehir Belediyespor vs Bodrumspor
 29/11/2020 Mamak FK vs Karacabey Belediyespor
 29/11/2020 Pendikspor vs Sakaryaspor
 29/11/2020 Serik Belediyespor vs Kırklarelispor
 29/11/2020 Sivas Belediyespor vs Kastamonuspor
 29/11/2020 Turgutluspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/11/2020 Ofspor vs Payasspor
 28/11/2020 Yeşilyurt Belediyespor vs 1928 Bucaspor
 28/11/2020 Antalya Kemerspor vs Diyarbekirspor
 28/11/2020 Çankaya FK vs Manisaspor
 28/11/2020 Edirnespor vs Belediye Derincespor
 28/11/2020 Fatsa Belediyespor vs Arnavutköy Belediye
 28/11/2020 Kızılcabölükspor vs 1877 Alemdağspor
 28/11/2020 Nevşehir Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 02/12/2020 1928 Bucaspor - Çankaya FK 1928 Bucaspor ligde evindeki son 5 maçını kazandı  1928 Bucaspor kazanır
 02/12/2020 Diyarbekirspor - Ofspor Diyarbekirspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Diyarbekirspor yenilmez
 02/12/2020 Manisaspor - Fatsa Belediyespor Manisaspor ligdeki son 10 maçında hiç kazanamadı  Fatsa Belediyespor yenilmez
 02/12/2020 Artvin Hopaspor - Kızılcabölükspor Kızılcabölükspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Artvin Hopaspor yenilmez
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI